Apa Berlaku Jika Penyewa Meninggal Dunia Semasa Tempoh Sewaan? Panduan Jelas untuk Tuan Rumah & Waris

Ia adalah satu situasi yang tidak dijangka, namun ia boleh berlaku — penyewa meninggal dunia secara mengejut ketika masih terikat dengan perjanjian sewa. Apabila ini terjadi, ramai tuan rumah dan ahli keluarga penyewa tidak pasti apakah prosedur yang betul, apa berlaku kepada kontrak, dan bagaimana barangan penyewa perlu diuruskan.

Di bawah ialah penjelasan yang jelas dan disemak fakta tentang bagaimana keadaan ini dikendalikan mengikut prinsip kontrak di Malaysia, undang-undang probet, dan amalan biasa pengurusan bangunan.

1. Perjanjian sewa tidak tamat secara automatik

Perjanjian sewa ialah kontrak yang sah dan mengikat. Di bawah undang-undang Malaysia, apabila salah satu pihak meninggal dunia, harta pusaka mereka (melalui wasi atau pentadbir) mengambil alih hak dan tanggungjawab tersebut kecuali kontrak itu adalah kontrak perkhidmatan peribadi — dan perjanjian sewa bukan kategori tersebut.

Ini bermaksud:

Perjanjian sewa secara teknikal masih berjalan sehingga ia ditamatkan secara rasmi, dan sewa terus dikira dalam tempoh tersebut.

2. Hanya wakil sah harta pusaka mempunyai kuasa ke atas unit

Ahli keluarga tidak boleh masuk atau membuat keputusan sesuka hati.

Di bawah peraturan probet, hanya:

• wasi (jika ada wasiat), atau
• pentadbir (jika tiada wasiat, dilantik melalui proses mahkamah)

mempunyai kuasa undang-undang untuk:

• mengakses unit sewaan
• mengambil barangan
• menyelesaikan sewa atau utiliti tertunggak
• menandatangani penamatan bersama
• berkomunikasi secara rasmi dengan tuan rumah

Sehingga seseorang disahkan secara rasmi sebagai wakil, tuan rumah tidak patut menyerahkan unit atau barangan di dalamnya.

3. Tuan rumah tidak boleh mengalihkan atau membuang barangan

Barangan penyewa ialah sebahagian daripada harta pusaka.

Mengalihkan atau membuangnya tanpa kuasa boleh menyebabkan tuan rumah berdepan risiko tuntutan undang-undang.

Tuan rumah tidak boleh:

• mengosongkan bilik
• membuang barangan
• memberikan barangan kepada sesiapa
• menyewakan unit semula serta-merta

Apa yang boleh dilakukan hanyalah mengamankan unit untuk mengelakkan kecurian atau kerosakan, tetapi barangan mesti kekal tidak disentuh.

4. Apa yang tuan rumah perlu lakukan (prosedur yang betul)

Langkah 1 — Minta dokumen

Daripada ahli keluarga atau wakil:

• sijil kematian
• dokumen pengenalan
• pelantikan wasi atau pentadbir (jika ada)

Selalunya dokumen probet ini belum tersedia lagi pada awalnya.

Langkah 2 — Amankan unit

Menukar kunci adalah dibenarkan untuk keselamatan, selagi barangan tidak dialihkan.
Akses mesti diberikan apabila wakil sah telah disahkan.

Langkah 3 — Senaraikan barangan

Buat senarai ringkas atau ambil gambar untuk ketelusan.
Ini membantu mengelakkan pertikaian kemudian.

Langkah 4 — Bincang penamatan

Kebanyakan harta pusaka lebih memilih penamatan awal berbanding meneruskan sewaan.
Tuan rumah dan wakil harta pusaka boleh menandatangani penamatan bersama dan menetapkan tempoh munasabah untuk mengambil barangan.

5. Tanggungjawab sewa — bolehkah tuan rumah menuntut sewa daripada harta pusaka?

Dari sudut undang-undang:
Ya. Harta pusaka bertanggungjawab sehingga tarikh penamatan rasmi.

Dari sudut praktikal:
Kebanyakan tuan rumah di Malaysia memilih pendekatan lebih berperikemanusiaan seperti:

• menggugurkan sewa dari tarikh kematian, atau
• mengira sewa hanya sehingga barangan dikeluarkan, atau
• menolak kos asas daripada deposit

Menuntut sewa melalui proses probet biasanya mengambil masa panjang dan tidak berbaloi.

6. Pengurusan deposit

Tuan rumah boleh menolak untuk:

• sewa tertunggak sehingga penamatan
• utiliti tertunggak (selepas bil akhir diterima)
• kos pembersihan
• kerosakan melebihi susut nilai biasa

Penyata potongan yang jelas perlu diberikan kepada harta pusaka.

7. Jika tiada waris tampil

Jika beberapa minggu atau bulan berlalu tanpa respons:

• buat laporan polis sebagai rekod rasmi bahawa penyewa telah meninggal dan waris tidak dapat dikesan
• polis atau JMB akan memberi panduan langkah seterusnya
• tuan rumah perlu mendokumentasikan semua barangan sebelum pelupusan
• selepas usaha munasabah dilakukan untuk mengesan waris, tuan rumah boleh mengosongkan unit tetapi mesti menyimpan semua rekod

Ini melindungi tuan rumah daripada tuntutan pada masa hadapan.

8. Peranan JMB/MC dalam hartanah strata

Kebanyakan JMB/MC akan meminta:

• sijil kematian
• surat kebenaran tuan rumah
• pengesahan identiti wakil
• notis tarikh pindah keluar
• borang pindah keluar standard

Sesetengah pengurusan tidak akan melepaskan kad akses melainkan tuan rumah mengesahkan wakil tersebut secara bertulis.

Ini memastikan keselamatan dan mencegah akses tidak sah.

9. Komunikasi dan empati sangat penting

Walaupun undang-undang memberikan struktur, situasi sebegini melibatkan keluarga yang sedang berduka. Komunikasi jelas, ketelusan, dan pendekatan berperikemanusiaan sangat membantu.

Bagi tuan rumah, proses yang profesional dapat mengurangkan risiko pertikaian dan menjaga reputasi jangka panjang.

Bagi ahli keluarga, memahami prosedur dapat mengurangkan tekanan dalam tempoh yang sukar.

Akhir sekali, jika anda mahukan perjanjian sewa yang jelas, praktikal, dan sesuai dengan situasi sebenar di Malaysia, DIYA menawarkan dua pakej Perjanjian Sewa: Pro Landlord dan Pro Tenant. Setiap pakej disertakan perjanjian dwibahasa (BM + English) serta buku panduan mudah faham untuk membantu anda kekal terlindung dan berinformasi. Anda boleh klik sini untuk mengetahui lebih lanjut.